Adıyaman

14.08.2020

  • İMSAK 04:04
  • GÜNEŞ 05:35
  • ÖĞLE 12:37
  • İKİNDİ 16:22
  • AKŞAM 19:29
  • YATSI 20:53

Yükleniyor

Yükleniyor

Yükleniyor



BAU, adalet sistemine katkı sağlayacak "e-Mahkeme" modelini geliştirdi

BAU, adalet sistemine katkı sağlayacak "e-Mahkeme" modelini geliştirdi

ISTANBUL (AA) - Bahçesehir Üniversitesi (BAU) tüm dünyayi etkisi altina alan yeni tip Koronavirüs (Kovid-19) nedeniyle ara verilmek zorunda kalinan adalet sisteminin kesintisiz ve güvenli islemesini saglayabilecek "e-Mahkeme" modelini gelistirdi.

BAU Siber Güvenlik Merkezi ile Hukuk Fakültesi is birliginde, üniversitenin yazilimcilari tarafindan açik kaynak kod kullanilmadan tasarlanan sistemin, adalet sisteminin yani sira ülke ekonomisine de katki saglamasi hedefleniyor.

Davalarin online platformlarda görülmesine olanak verecek e-Mahkeme ile durusmalar fiziksel mekandan bagimsiz mahkemelerde gerçeklesebilecek. Uçtan uca sifreli olarak hizli ve güvenli veri, görüntü, ses ve her türlü belge alisverisi saglayan sistem, avukatlar, davaci, davali, davaya bakan sorumlu hakim ve savcilara durusmalara istedikleri yerden katilim imkani sunuyor.

"e-Devlet" sistemine de kolaylikla entegre edilebilir olan sistem, davasi olan her vatandasin veya avukatinin is yerinde, evinde, tatilde, yurt içinde ya da disinda, cep telefonu, tablet ya da bilgisayar araciligi ile kolaylikla davasina katilmasina olanak saglayacak.

- "Sehrin önemi kalmiyor, maliyetler inanilmaz düsüyor"

Türkiye Barolar Birligi Baskani Metin Feyzioglu, sistemin Bahçesehir Üniversitesi Besiktas Güney Kampüsünde gerçeklestirilen tanitim toplantisinda, gelistirilen sistemin kamu-üniversite is birligi modelini aklina getirdigini söyledi.

Bir sene önce benzer bir sistem düsündügünü ve bazi görüsmeler yaptigini belirten Feyzioglu, söyle konustu:

"Bir sene önce de düsünmüstüm ama bugün meslektaslarimin menfaatini korudugunu Instagram'da çesitli fotograflarla ilan eden çok degerli bazi sayin meslektaslarim 'E-durusma ne demekmis, e-durusma olur muymus, avukatlarin elinde bir tek durusma varmis, onu da aliyor musuz' diye bizi linç ettiler. Oysa anlatmaya çalistigimiz su planladigimiz modelde hakim durusma salonuna gidecek, cübbesini giyecek. Yani evinin mutfagindan durusma yapmayacak. Sortunun, pijamasinin üstüne cübbesine giyip gayriciddi bir ortamda uyusmazlik çözmeyecek, mahkemeye gidecek. Ama benim genç meslektasim özellikle 12 saatlik otobüs yolculugu yapip o sehre varip, 'Bilirkisi raporu gelmedi' denilince gün alip evine dönmek zorunda kalmayacak. O da cübbesini giyecek ama isterse otomobilinde, isterse yazihanesinden, isterse neredeyse oradan baglanacak. Ve bu baska bir muhtesem açilimi getiriyor bize, mobilizasyon.

Bilgi nereyse güç orada. Sehrin önemi kalmiyor, maliyetler inanilmaz düsüyor. Bu yeterli destegi görmedigi için bir sene önce yeterli hiza da kavusamadi. Ve biz dünyanin yasadigi pandemi felaketine yakalandik. Haftalik büyük toplantilarimizda en üst düzeyden, bakanlik düzeyinde ben sunu yasadim 'adalet ekonomisi' diye bir sey varmis. Devlet çarki frene bastiginda basimiza ne gelirmis ve devlet çarkini yavaslatmanin maliyeti neymis?"

Feyzioglu, devletin dislilerden olustugunu vurgulayarak, "Bu dislilerden herhangi biri yavasladiginda hiç tahmin etmedigin öbür disliler de durma noktasina geliyor. Biz icralari durdurmak zorunda kaldik, ekonomi bambaska yere gitti. Tapulari durduramadik, tapulari durduramadigimiz için mal kaçirma oldu. Hiç yasamadigimiz bir tecrübeydi. Oysa eger e-durusma gerçeklestirebilseydik Türkiye adalet sahasinda en ufak bir sikinti çekmeyecekti. Su anda dogru bir islem uygulaniyor. Devletin bütün gücüyle bu projeyi desteklemesi lazimdir. Sizin de bütün gücünüzle her zaman yaptiginiz gibi devleti desteklemeniz zorunludur. Biz üstümüze ne düserse yapariz." diye konustu.

Koronavirüs salgini sürecinde avukatlarin müvekkillerle online konferans yaptigini anlatan Feyzioglu, "Bilmezdik, yadirgardik, anlamazdik. Online dersi ögrendik, çok da basariliymis, çok da iyiymis. Eger bize düsen bir sey olursa biz bunu sizin sisteminizde, ara buluculukta ve takipte, bizim elimizdedir bu, yaymak isteriz. Ve Türkiye'ye de örnek olmak isteriz. Daha sonra da yapilacak is tabii bunu UYAP'a entegre edip yazilim asamasinda e-durusmayi sizin sisteminizde hizlandirmak olmalidir." ifadesini kullandi.

- "Dünyada örnek bir dijital platform oldu"

BAU Mütevelli Heyeti Baskani Enver Yücel de artik gelistirilen sistemlerle Türkiye'nin dünyanin gerisinde kalmadigini ve dünyanin izlenen ülkesi olma yolunda önemli adimlar attigini ifade etti.

Pandemi sonrasi eski dünyanin tekrar gelmeyecegine inandigini vurgulan Yücel, dünyanin evrildigini ve yeni bir dünyaya dogru ilerledigini dile getirdi. Bu durumun her sektöre etki edecegine isaret eden Yücel, sunlari söyledi:

"Bu her sektörü etkileyecek ama sahsen adaletin, hukuk sisteminin bu denli etkilenecegini düsünememistim. Ama baktigimizda o kadar önemli bir ise parmak basmisiz ki dünyada örnek bir dijital platform oldu. 'Geciken adalet adalet degildir.' diye bir söz var. Yine Amerikali bir hukuk dekanindan ögrendigim bir sey var. Dedi ki, 'Hukuk, devrimlerin öncüsüdür. Siz ne yaparsaniz yapin, eger onu hukuki temellere oturtmuyorsaniz orada kaos olur.' Ondan sonra bu devamli kafama yatti. Ne yaparsak yapalim hukuki bir zemin yoksa kaos oluyor. Bu sistemde gündemimize ne gelecek biliyor musunuz, adalet ekonomisi de gelecek. Egitim ekonomisi vardir. Saglik ekonomisi vardir, çok da önemlidir. Simdi gündemimize adalet veya hukuk ekonomisi girecek. Bu sistem eger uygulanabilirse, köyünde ulasim sikintisi yasayan bir çoban mahkemeye gitmeden savunmasini muhtarin ofisindeki bilgisayar araciligiyla yapabilecek. Artik o detaylari hukukçular çözeceklerdir."

"Beni mutlu eden su, biz artik geri kalmayacagiz. Bizim en büyük artimiz genç nüfusumuz. O zaman bu genç nüfusla bu yeni dünyaya uyumu çok rahatlikla saglayabiliriz. Egitimde dünyanin en iyi uzaktan ögretmen platformunu yaptik. Hani, Zoom vesaireden izliyoruz, konusmalar yapiyoruz. Bu güvenilir degil. Bazi ülkelerde yasaklandi. Biz kendi milli, yerli üretimimizi yaptik." diyen Yücel, e-Mahkeme'nin diger ükelerde kullanilan sistemlerden çok daha farkli ve güvenli oldugunun altini çizdi.

- "Bunu ülkemize armagan etmek isteriz"

Bahçesehir Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Sirin Karadeniz ise ürünü tamamen interdisipliner, hukuk fakültesi akademisyenleri ve mühendislik fakültesi hocalari ile ögrencilerinin bir araya gelerek ortaya çiktigini dile getirdi.

Pandemi döneminin dijital dönüsümün her alanda çok önemli oldugunu herkese gösterdigini aktaran Karadeniz, Adalet Bakanliginin gerçeklestirdigi videokonferans sistemine üniversite olarak Ar-Ge çalismalariyla destek vermek istediklerini söyledi.

Karadeniz, konusmasini söyle sürdürdü:

"Bu destegimizi de verirken isin arastirma ve gelistirme boyutuyla beraber ayni zamanda uygulanma boyutunu da düsünerek bir süreç gelistirmeye karar verdik. Artik yazilim gelistirmenin asamalari biraz degismeye basladi. Neden degisti derseniz, su anda bir yilda üretilen veriye baktiginizda 2025’te bu verinin 175 zettabayt olacagi söyleniyor. Bu rakam çok anlamli gelmese de bu rakami söyle örneklendirebilirim, dünya tarihi boyunca ürettigimiz bilgiden fazla. Artik 1 yil içerisinde dünya tarihine göre daha fazla bilgi, veri olusturuyoruz. Peki, bu verinin güvenligi nasil saglanmalidir, nasil islenmelidir ve nasil anlamlandirilmalidir? Bir yazilim projesinde artik, dünyadaki siber savaslari ve tehditleri de gördügümüz üzere, siber güvenligin merkezde olmadigi bir yazilimin yasamasi, hayata geçmesi de mümkün degil. Biz de o yüzden Siber Güvenlik Merkezimizdeki uzmanlarimiz, hocalarimiz, ögrencilerimizle beraber bu süreci öncelikle güvenlik açisindan ki adalet sistemi oldugu için daha da hassas davranarak, siber güvenligini saglayarak olusturmaya basladik. Ardindan bu fakültemizdeki ve özellikle akademisyenlerimizin, hocalarimizin destegiyle bu süreçte neler olmasi gerektigine karar verdik.

Burada yaptigimiz ürün, herhangi bir mahkeme salonuna ihtiyaç duymadan, tamamen dijital platformda bir mahkeme salonunda ne oluyorsa bunun yapilmasini saglayan, uçtan uca sifrelenmis güvenli bir platformdur. Bir avukat belge, bilgi sunuyorsa, hakim söz veriyorsa, kimlikleri dogrulanarak içeri aliniyorsa, bir tutanak tutuluyorsa, bu süreç kayit ediliyorsa hepsini yapabilen bir platform."

Sistemin iki amaçla kullanilabilecegini düsündügünü aktaran Karadeniz, "Birincisi, biz bir egitim kurumuyuz. Bir hukuk fakültemiz var ve gelecegin hukukçularini yetistiriyoruz. Orada artik bundan sonrasinda ögrencilerimiz için olusturdugumuz fiziksel mahkeme salonu disinda bu dijital platformda ögrencilerimizin hem hocalariyla beraber dava simülasyonlari yapmalarini bekliyoruz hem de dünyadan, Türkiye'den alanda çalismakta olan profesyonellerle vakalar üzerinde çalismasini bekliyoruz. Bu teori-pratik dengesini saglayarak, ögrencilerimizin dijital okuryazarlik becerilerini gelistirerek, bu sistemlere hazir ve bütün meslek yasamlari boyunca gelecek bundan sonraki yeni teknolojilere de hazir olmalarini istiyoruz. Ikinci hayalimiz, bunu ülkemize armagan etmek isteriz. Kendi adalet sistemimizde de bunun kullanilabilecegini düsünüyoruz. Bu adalet sistemimizin içerisinde rahatlikla uygun görülürse uygulanabilir ve dünyaya da örnek olarak böyle bir ürün, üniversitemizden Ar-Ge ile çikan bir ürün de rahatlikla sunulabilir." diye konustu.

Global Hukuk Programlari Direktörü (IGUL) Prof. Dr. Feridun Yenisey de videokonferans sistemiyle toplantiya baglanarak, e-Mahkeme'nin amaci ve içerigine dair bilgiler ve örnekler verdi.

Programda, e-Mahkeme simülasyonu videolu canli baglanti ile gerçeklestirildi. BAU Rektörü Prof. Dr. Karadeniz ile Prof. Dr. Yenisey, katilimcilarin sorularini yanitladi.


Haber Kaynak : AA